In Nederland zijn diverse verenigingen en instanties actief op landelijk niveau. De bekendste zijn de Nederlandse Vereniging van Brandweerkorpsen (NVBK), de Koninklijke Nederlandse Brandweer-vereniging (KNBV) en de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en Rampenbestrijding (NVBR). Deze werken op hun beurt weer samen in de Nederlandse Brandweerfederatie (NBF). In december 2007 is de nieuwe vakvereniging voor brandweer vrijwilligers opgericht. De Directie Brandweer en Rampenbestrijding van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zorgt voor het overheidsbeleid op nationaal niveau en speelt een belangrijke ondersteunende rol op het gebied van de brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding (NIFV) is het kenniscentrum van de 'branche' en zorgt ook voor de leerstof en opleidingen van het brandweerpersoneel en andere betrokkenen bij de brand- en rampenbestrijding, terwijl het Nederlands Bureau Brandweerexamens (NBBe) de examinering en toetsing van de kwaliteit van de opleidingen voor zijn rekening neemt.
Daarnaast zijn er nog het Nationaal Brandweerdocumentatie-centrum (NBDC), de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen (VBB), het Nationaal Brandweer-museum te Hellevoetsluis, het Brandweermuseum Borculo en de Stichting Historisch Brandweermaterieel (SHB) die zich met de Brandweer en haar geschiedenis bezighouden.
Op het gebied van preventie zijn het vooral de Stichting Consument en Veiligheid, het Nederlands Instituut voor Arbeidsomstandigheden (NIA), samenwerkend met het TNO en enkele instituten van verzekeraars, waaronder het Nationaal Centrum voor Preventie, die een grote activiteit aan de dag leggen. Die verzekeraars hebben samen de Stichting Salvage opgericht. Die kan door de Brandweer worden ingeschakeld om de schadelijke gevolgen van branden nog tijdens de nablussing te beperken. Dit om zo vroeg mogelijk maatregelen te nemen om verdere schade te voorkomen.
De brandweer in Nederland
Regionale samenwerking
Toekomst